Dring verzuim terug bij de bron. Ga in gesprek met directie en beleidsmakers.
De NOS pikte in september berichten op van arbodienstverleners HumanCapitalCare en ArboNed. Het aantal dagen dat werknemers thuiszaten door stress gerelateerde klachten nam in vijf jaar tijd met bijna 50 procent toe, blijkt uit hun cijfers.
Een kwart van het ziekteverzuim komt door stress
Het aantal dagen dat mensen thuiszitten door stress neemt al jaren toe. De zorg en het onderwijs behoren tot sectoren met relatief veel stress gerelateerd verzuim. Maar ook in de industrie zijn de cijfers hoog. Volgens ArboNed en HumanCapitalCare wordt één op de vier verzuimdagen veroorzaakt door stress.
Thuiswerkbeleid
Vakbond CNV herkent de problemen. De vakbond ziet het vooral in sectoren waar weinig ruimte is om werk flexibel in te richten. Daar komt stress sneller voor. Als thuiswerken of later beginnen er zit niet in zit, stapelen problemen met ziekteverzuim zich sneller op. Zeker wanneer er geen vervanger kan worden geregeld.
Personeelstekort
In sectoren met personeelstekort verhoogt de werkdruk nog verder. Dit behoeft geen verdere uitleg. Mensen met een bestaand contract wordt gevraagd om over te werken of extra diensten te draaien, soms ook in de weekenden. Dat leidt op de lange termijn weer tot meer ziekteverzuim. Zeker ook burn-outklachten waardoor mensen voor langere tijd uitvallen.
Het komt niet door Corona
De cijfers over de afgelopen jaren hangen slechts deels samen met de coronapandemie, zegt een woordvoerder van ArboNed. Verzuim door stress nam voor de coronapandemie ook al toe, bleef gelijk tijdens de pandemie, en is daarna weer gestegen.
“Dring verzuim terug bij de bron”
Vaak is er pas aandacht als mensen al zijn uitgevallen
Ziekteverzuim wordt niet altijd bij de bron bestreden. In plaats van preventief beleid richten werkgevers zich vaak op ‘managerial’ ziekteverzuimmaatregelen: om het verzuim terug te dringen wordt ingezet op actief volgen van verzuimende medewerkers. Dit kan effectief zijn bij grijs of onterecht verzuim, maar is het niet bij verzuim door stress.
Bedrijven investeren in interventies die er op zich goed uitzien, maar niet echt wat veranderen. Het komt dan neer op brandjes blussen.
Een rol voor werkgevers weggelegd bij preventie
ArboNed zegt dat er juist bij preventie een rol is weggelegd voor werkgevers. Het moet niet alleen over de inhoud van het werk gaan, maar ook over hoe het met werknemers gaat. Vaak komt de aandacht pas als mensen al zijn uitgevallen, terwijl je er juist eerder bij wilt zijn. Gezonde stress is normaal (de bekende ‘uitdaging’), maar het kan ook teveel van het goede zijn. Vooral wanneer medewerkers geen ‘regelruimte’ ervaren kan de rek er uitgaan. Vaak knapt het elastiekje dan op een onverwacht moment.
Kosten en baten van langdurig verzuim
Je moet er op tijd bij zijn. Dat beseffen steeds meer werkgevers. Aandacht voor stress op werk is geen onzin. Als je naar de kosten kijkt van verzuim door stress is preventie economisch ook belangrijk. Uiteindelijk gunstiger dan een percentage niet-inzetbare werknemers of extra kosten voor inhuur van uitzendkrachten. Reken maar uit: wanneer verzuim wordt veroorzaakt door stress, dan duurt het langer voordat een werknemer weer fit is. Hoe langer het duurt voordat de stressklachten gesignaleerd en aangepakt worden, hoe langer mensen uit de roulatie blijken te zijn. Gemiddeld duurt verzuim volgens ArboNed en HumanCapitalCare bijna 250 dagen als werknemers zich ziekmelden met stress gerelateerde klachten.
Rol OR bij grip op verzuim
De OR is een belangrijke gesprekspartner als het gaat om ziekte en verzuim. De OR kan problemen signaleren (initiatiefrecht conform WOR artikel 23.2 en 3), en moet betrokken worden bij ziekteverzuimmaatregelen (instemmingsrecht conform WOR artikel 27.1d). maar het begint natuurlijk met goede informatie. Vraag op hoe het zit met aantallen en redenen van ziekteverzuim. Privacy mag geen probleem zijn, want trends kunnen altijd zichtbaar gemaakt worden. Dat doen de arbodiensten ook. (Lees ons artikel met tips hierover )
Tips voor de OR
Meerdere gesprekspartners kunnen of moeten informatie geven. Gebruik deze punten om als OR constructief het gesprek aangaan:
- De arbodienst moet conform de Arbowet een jaarverslag maken voor de werkgever en dit ook aan de OR moet verstrekken. Dit verslag bevat als het goed is trends waar verzuim door veroorzaakt wordt.
- Praat met de preventiemedewerker en HR/P&O.
- Zorg dat je zicht krijgt op het dashboard voor (urgente/belangrijke) gezondheidszaken.
- Vraag om concrete informatie, liefst schriftelijk.
- Haal ook informatie bij achterban.
En nu?
Zorg voor goede gesprekken op met directie en beleidsmakers. En voor gerichte aandacht in beleid en maatregelen.
Rest de vraag: wat doe jij binnen je organisatie om een adequaat preventiebeleid te (laten) voeren? Vraag onze trainers en adviseurs om eens te sparren hoe dit aan te pakken!
