Scenarioplanning deel 1 – interessant voor jouw OR? 

Scenarioplanning deel 1interessant voor jouw OR? 

Organisaties gebruiken onder andere scenarioplanning om grip te krijgen op ontwikkelingen. Zeker in tijden van onzekerheid, maar ook om niet verrast te worden of achter te lopen. Is dit ook interessant voor de ondernemingsraad? Zeker! Lees hier hoe.

What’s new?

Scenarioplanning, is dat nieuw? Is het niet oude wijn in nieuwe zakken? We hebben bijvoorbeeld de SWOT-methodiek toch al?
Goed oriënteren op de omgeving is niet nieuw. En daarop gebaseerd strategische keuzes maken ook niet. Tot zo ver niets nieuws onder de zon? Toch wel. Want scenarioplanning is een specifieke methode. Je ontwikkelt verschillende toekomstbeelden op een andere wijze. Je verkent meerdere mogelijke toekomstbeelden (scenario’s). En vervolgens per scenario specifieke kansen, risico’s en opties.

Robuust

De kern van scenarioplanning is de breedte van de oriëntatie, en de diepte ervan. Anders gezegd: de scope (reikwijdte) is breed; de uitwerking is diep, niet oppervlakkig. De opties die in elk scenario passen zijn robuust en een goede onderlegger voor de strategie.

Wanneer scenarioplanning?

Voor wat voor situaties is scenarioplanning geschikt? We zetten de meest voor de hand liggende op een rij.

  • Om te beginnen strategievorming – het meest voor de hand liggende. Welke strategische uitdagingen zijn er; welke opties zijn er om daar op in te spelen en welke moet je oppakken?
  • Het doorlichten van de huidige strategie: in hoeverre is die op de toekomst voorbereid?
  • Risicomanagement: wat zijn de risico’s en waar moet je rekening mee houden?
  • Innovatie: op welke manieren kan je vernieuwen?
  • Proactief monitoren: veranderingen aan zien komen en daadkrachtig daar op anticiperen en inspelen.
  • Complexe besluitvorming: dat gaat over wel of niet investeren, maar ook over opschalen of juist afschalen. Anders gezegd: groei of krimp. Dat hoeft een bedrijf niet te overkomen als je aan goede scenarioplanning doet.

Scenarioplanning in de praktijk

Om goed te komen tot een antwoord op de ontwikkelingen in en om een organisatie werk je stap voor stap. Dit zijn de 7 meest voor de hand liggende stappen:

  1. Bepaal de reikwijdte/scope. Want als alles ter discussie staat ga je dwalen. Formuleer een duidelijke startvraag, breng een kader aan.
  2. Verzamel relevante trends. Kijk om je heen. In eerste instantie in de omgeving van de organisatie, maar ook intern. Wat speelt er?
  3. Analyseer die trends. Is er een patroon te ontdekken? Waar gaat het heen? Is er samenhang? Kom tot conclusies.
  4. Stel scenario’s op. Bedenk hoe die trends zich kunnen ontwikkelen. Waar gaat het mogelijk heen, met welke gevolgen voor de organisatie? Belangrijk: fantaseer niet ‘ins Blauwen hinein’, maar doe afgewogen voorspellingen.
  5. Bepaal strategische opties. Op basis van kansen en risico’s (vergelijk met de SWOT-analyse) keuzemogelijkheden bepalen. Inclusief welke reeds gemaakte keuze heroverwogen moeten worden.
  6. Maak keuzes. Vergeet niet ijkpunten vast te stellen, ofwel evaluatiepunten. Want na een tijdje kan de wereld er weer heel anders uitzien!
  7. Monitor. Vergeet niet de ontwikkelingen te volgen. Houd de vinger aan de pols. Doe dit op basis van een schema en criteria (zie stap 6).

Scenarioplanning voor de OR

De hierboven geschreven situaties zijn sowieso interessant voor de OR om te volgen. Tip: zet eens op de agenda van de overlegvergadering hoe jouw directie dat doet. En welke strategische keuzes er zijn gemaakt, op basis van welke scenario’s. En als je dan toch goed bezig bent: stuur er op aan dat in het artikel 24 overleg duidelijk wordt welke advies- en instemmingsplichtige besluiten daaruit voortvloeien.

Praktisch aan de slag

Ook zeer de moeite waard is om de situaties te ‘vertalen’ naar de dagelijkse praktijk van de OR. En de werkwijze ook.
In een volgend artikel lees je scenario’s waar de OR mee te maken kan krijgen. En hoe je er volgens de methode mee aan de slag kan gaan.


Wij zijn experts in besluitvorming

Wij helpen je écht invloedrijk te zijn

Aandacht voor belangen

Goed gevoel voor de praktijk