5 tips om thuiswerken als OR op te pakken

5 tips om thuiswerken als OR op te pakken

Thuiswerken is door corona een bekend begrip geworden. Er was zelfs een thuiswerkwet in aantocht. Maar… eind 2023 is het wetsvoorstel verworpen in de Eerste Kamer. De behoefte om het goed te regelen blijft. Wat kun je als OR doen om het thuiswerkbeleid goed geregeld te krijgen?

Het wetsvoorstel was bedoeld om de juridische positie versterken van werknemers die (meer) willen thuiswerken. Een kleine meerderheid van de Eerste Kamer vond dat de nieuwe wet teveel extra regels zou opleggen voor de werkgever.

Afspraken tussen werknemers en werkgevers

Thuiswerken blijft dus een kwestie van afspraken tussen werknemers en werkgevers. Hierbij speelt de OR een belangrijke rol. Omdat beleid ook toekomstbestendig moet zijn, zullen duidelijke afspraken moeten worden gemaakt. Dat biedt een mooie aanleiding om te bespreken.

Niet alleen maar voordelen

Vanuit de optiek van OR en werknemers kun je vooral kijken naar voordelen van thuiswerken. Maar er zijn ook nadelen!
Nadeel van thuiswerken kan zijn een verminderde sociale cohesie: het teamgevoel wordt minder. Dat is een reden om niet onbeperkt thuiswerken toe te staan. Individuele werknemers worden ongrijpbaarder. Ook al doen ze goed werk, toch is dit een aandachtspunt voor het team en de organisatie. Gezamenlijke kantoordagen worden weer belangrijker. Betrokkenheid van werknemers bij collega’s en het bedrijf is een punt van aandacht. 
Vanuit de zorgtaak van de werkgever telt ook een gezondheidsvraagstuk. Bij thuiswerken dreigt het vervagen van grenzen tussen werk en privé. Voor sommige werknemers kan dit leiden tot toenemende werkstress en ongezondheid. Ook al kunnen andere werknemers hier goed mee omgaan, toch is dit een serieus aandachtspunt en verantwoordelijkheid voor de werkgever.

Wel degelijk voordelen

Natuurlijk zijn er ook genoeg voordelen van thuiswerken: de flexibiliteit van het plannen van het werk, betere productiviteit (zonder de afleiding van collega’s) en kwaliteit van het werk. Als OR kun je vast voorbeelden hiervan aandragen.

Sluit thuiswerkbeleid aan op de praktijk?

De OR kan onderzoeken of het huidige thuiswerkbeleid aansluit op de praktijk. En ook of het goed wordt toegepast. Het was enkele jaren geleden noodzakelijk door corona en werd overal ingevoerd. Worden regelingen aangepast? Zorg dat de OR instemmingsaanvragen ontvangt. Ook als thuiswerkregelingen worden afgeschaft.

Waarom instemmingsplichtig?

Thuiswerkregelingen zijn doorgaans instemmingsplichtig: ze hebben betrekking op gezonde en veilige arbeidsomstandigheden (WOR-art. 27.1d).
De OR kan ook aandacht hebben voor het gewoonterecht. Dus ook als er geen officiële regeling is vastgelegd. Want als werknemers verzoeken deden om thuis te werken en dat werd ingewilligd, kan de werkgever thuiswerkdagen niet zomaar intrekken. Dat kan alleen bij zwaarwegende bedrijfsbelangen. Dit geldt nog meer als thuiswerken als mogelijkheid in de arbeidsovereenkomst staat of als werknemers voor een langere tijd op regelmatige basis thuiswerken.
Dus: is er feitelijk wel een thuiswerkregeling, ook al is het niet als officiële regeling vastgelegd? Wijs dan de bestuurder er op het goed en officieel te regelen. En daarvoor instemming te vragen. Wil de bestuurder de regeling of de gegroeide praktijk afschaffen? Vraag dan om een instemmingsverzoek, zodat de OR dat kan beoordelen en er op kan reageren.

5 tips voor een actueel thuiswerkbeleid

Het liefste wil je het thuiswerken goed geregeld hebben. Daarom geven we je de volgende tips om dat in gang te zetten:

  1. Zet het thuiswerkbeleid op de agenda van de eerstvolgende overlegvergadering. Evalueer het beleid eerst zelf. Check zo nodig of de huidige situatie overeenkomt met het beleid en met de RI&E. Kijk opnieuw naar de werkplekken en wat er zoal geregeld is. Insteek van de OR kan zijn het voorkomen van ongelijke werkomstandigheden.
  2. Gebruik de resultaten van een medewerkertevredenheidsonderzoek (mto). Hoe tevreden zijn werknemers over de mogelijkheden van thuiswerken, wat zijn behoeften? Vraag dit als OR eventueel zelf aan de achterban. Er kunnen verschuivingen zijn in de behoeften van de werknemers. Dit levert input aan de OR voor de voorstellen.
  3. Zorg ervoor dat de medewerkers op de hoogte zijn van het huidige beleid en dat ze weten wat er mogelijk is. Het kan nuttig zijn als de OR de achterban wijst op de mogelijkheden van het thuiswerkbeleid.
  4. Benut artikel 28 van de WOR. Daarin staat dat de OR stimulerende taken heeft op het gebied van arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden. Als je hier creatief mee omgaat kun je als OR spreken over het zijn van een aantrekkelijke werkgever wat betreft arbeidsvoorwaarden. Het bekende ‘binden en boeien’. Een mooie aanleiding om goede afspraken te maken met de bestuurder over het thuiswerkbeleid.
  5. Als het beleid is aangepast of geëvalueerd, communiceer dan met de achterban wat het (nieuwe) beleid is en wat daarbij de verantwoordelijkheden zijn van de werknemers en van de werkgever. Het lijkt allemaal vanzelfsprekend, maar het kan nooit kwaad om kennis te herhalen over een gezonde en veilig thuiswerkomgeving.

Een goed begin

Met deze tips kun je alvast een begin maken. In de praktijk kom je misschien nog andere uitdagingen tegen. Kom je er niet uit? Wij kunnen helpen om de hobbels te nemen. Want blokkades zijn er om te overwinnen!


Wij zijn experts in besluitvorming

Wij helpen je écht invloedrijk te zijn

Aandacht voor belangen

Goed gevoel voor de praktijk